Saturday, October 19, 2019

‘ခ်င္းအမ်ိဳးသားေန႔’ ဂုဏ္ျပဳ ရင္တြင္းစကား by Salai Ceu Bik Thawng (Chin party)

(၇၁) ႏွစ္ေျမာက္ ခ်င္းအမ်ိဳးသားေန႔ — ဂုဏ္ျပဳ ရင္တြင္းစကား

[Laica in relnak]

လူမ်ိဳးႏွင့္ ႏိုင္ငံ ခြဲျခားတတ္ရမည္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံသားျဖစ္တာ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေပါင္း (၇၁)တုန္းက၊ သို႔ေသာ္ ခ်င္းလူမ်ိဳးျဖစ္တာ ႏွစ္ေပါင္း ေထာင္စုႏွစ္ကတည္းကျဖစ္တယ္။ ခ်င္းျပည္နယ္မွာ တို႔ေတြ အေျခခ်ေနထိုင္တာေတာင္ ႏွစ္ေပါင္း ၇၀၀ ေက်ာ္ၿပီ။ ဒါေၾကာင့္ ႏိုင္ငံကိုလည္း ခ်စ္ပါ၊ သို႔ေသာ္ ဘုရားႏွင့္ ကိုယ့္အမ်ိဳးသားေရးကို အျမဲနံပါတ္(၁)ထားပါ။ 

ခ်င္းလူမ်ိဳးမ်ားဟာ ကမာၻတစ္၀ွမ္းမွာ (၂)သန္းေက်ာ္ျပန္႔ႏွ႔ံေနထိုင္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာတင္ (၁)သန္းခြဲနီးပါးရိွပါတယ္။ ဗမာ၊ ရွမ္း၊ ကရင္၊ ရခိုင္ၿပီးရင္ ဒီႏိုင္ငံမွာ ပဥၥမေျမွာက္ လူဦးေရအမ်ားဆံုးစာရင္းမွာ ပါတယ္။ ကမာၻ႔ႏုိင္ငံေပါင္း (၅၀)ခန္႔မွာ ျဖန္႔က်က္ေနထုိုင္ေသာေၾကာင့္ ပညာေရးႏွင့္ အဘက္ဘက္မွာ အားသာခ်က္အမ်ားအျပားရိွပါၿပီ။ ေျမေပၚေျမေအာက္သယံဇာတလည္း ေပါမ်ားပါတယ္ (တစ္ခ်ိဳ႕ေတြမသိလို႔ပါ)။ ဘာမွ အားငယ္စရာမရိွပါဘူး။ 

သို႔ေသာ္… လက္ရိွတြင္ နည္းမ်ိဳးစံုျဖင့္ ၀ါးမ်ိဳျခင္းခံရၿပီ။ ဘာသာစကား၊ စာေပ၊ လူဦးေရ၊ နယ္နိ္မိတ္အားျဖင့္ တိမ္ေကာျခင္းခံရတယ္။ လြန္ခဲ့တဲ့ ၁၉၃၀ ခုႏွစ္ကတည္းက ယေန႔အထိ ခ်င္းလူမ်ိဳး သိန္းဂဏန္းျဖင့္ ဗမာေတာထဲမွာ ေပ်က္ကြယ္သြားရၿပီ။ အခုလည္း ကၽြန္ေတာ္တို႔ျပည္နယ္မွာ ၁၀%ခန္႔က သူစိမ္းျဖစ္လာၿပီ။ ဒီတိုင္းဆိုရင္ ေသခ်ာပါတယ္၊ လာမည့္ႏွစ္ေပါင္း ၃၀ မွာ ခ်င္းလူမ်ိဳးေတြ ခ်င္းျပည္နယ္မွာ ဧည့္သည္ျဖစ္သြားမယ္။ အေရးထဲက ပလက္၀ဘက္မွာ ခ်င္းအိုး ယိုေပါက္ေနျပန္တယ္။ AA ကေန အေဖာက္ခံရတယ္။ အလားတူ တြန္းဇံၿမိဳ႕နယ္မွာ အိုးဖံုး ေပါက္ျပန္တယ္။ ကသည္းသူပုန္ေတြ အေျခခ်၊ ဘိန္းစိုက္။

ဒါေၾကာင့္ အမ်ိဳးသားအက်ိဳးစီးပြား ကာကြယ္ဖို႔လိုလာၿပီ။ ဘယ္လူမ်ိဳးျခား၊ ဘာသာျခားမွ မမုန္းရဘူး၊ ကိုယ့္ကိုယ္ကို ကာကြယ္ရံုသက္သက္ပါ။ ဒါေၾကာင့္ ခ်င္းအမ်ိဳးသား တည္ေဆာက္ခ်ိန္တန္ၿပီ။ ရခိုင္၊ ရွမ္း၊ မြန္တို႔က ဘုရင္စနစ္အထိေတာင္ တည္ေဆာက္ႏိုင္ခဲ့တယ္။ ဒါေၾကာင့္ အခုခ်ိန္အထိ ၾကံ့ၾကံ့ခံႏိုင္ရည္ရိွတယ္။

ကၽြန္ေတာ္က နည္းနည္းကံဆိုးတယ္ေျပာရမလားပဲ၊ ပေဒသရစ္စနစ္ကေန မရုန္းထြက္မီ အဂၤလိပ္ ကၽြန္ဘ၀မွာ ႏွစ္ေပါင္း(၅၀)ေက်ာ္၊ ဗမာေအာက္မွာ (၇၀)ေက်ာ္– ယေန႔အထိ၊ ႏွစ္ေပါင္း ၁၂၀ လံုးလံုး ကိုယ္ပိုင္ျပ႒န္းခြင့္(self-determination) မရိွဘူးျဖစ္ေနတယ္။ လမေစ့ေမြးတဲ့ကေလး လိုျဖစ္ေနၿပီ။ Globalization ႏွင့္ နည္းမ်ိဳးစံု ၀ါးမ်ိဳမႈေတြေၾကာင့္ ၂၁ရာစုကို ၾကံ့ၾကံံံ့ခံႏိုင္ဖို႔ မလြယ္ေတာ့ေပ။ ဒါေၾကာင့္ ယခုလက္ရွိကၽြန္ေတာ္တို႔ မ်ိဳးဆက္ဟာ ခ်င္းအမ်ိဳးသား တည္ေဆာက္ေရး(Chin Nation-Building) အတြက္ အေကာင္းဆံုးအခ်ိန္ႏွင့္ ေနာက္ဆံုးအခြင့္အေရးျဖစ္ပါတယ္။ 

သူမ်ား၊ ရခိုင္၊ ကခ်င္၊ ရွမ္းေတြဆိုရင္ Federal မေျပာနဲ႔ Confederation အဆင့္၊ လြတ္လပ္ေရးေတာင္ေအာ္ေနၿပီ။ ဒါေၾကာင့္၊ ျပည္မကေန ႏွာဖားႀကိဳးကိုင္ထားျခင္းခံရတဲ့ သူေတြက ဦးေဆာင္တဲ့ နည္းလမ္းနဲ႔ ခ်င္းအမ်ိဳးသားတည္ေဆာက္ေရး ေဆာက္ရြက္လို႔မရေတာ့မွန္း သေဘာေပါက္ခ်ိန္တန္ၿပီ။ ရင္နာစရာေကာင္းမွန္း သိဖို႔လိုလာၿပီ။ လမ္း၊ ေက်ာင္း၊ ေဆးရံု၊ မီး အဆင့္ႏိုင္ငံေရးကို ေက်ာ္လႊားရေတာ့မည္။

အျမင့္မားဆံုးေသာ စိန္ေခၚမႈထဲ က်ေရာက္လာသည့္အတြက္ မ်ိဳးခ်စ္စိတ္/အမ်ိဳးသားေရးစိတ္ဓတ္ကို အျမင့္ဆံုးမီတာသို႔ ျမွင့္တင္ၾကပါစို႔။

By: Salai Ceu Bik Thawng – Chin National League for Democracy (CNLD)

Tial Lian Thang
Lian cu Seihnam Journal ah Editor-in-chief a rak ṭuan. UNHCR zung i RSC department ah kum 4 chung holhlet le calet a ṭuan pah in Faiceu Journal ah 'editor' in a rak bawm pah hna. 2016 ah The Chin Express a dirh i ni fatin Chin thawngpang le vawlei cung thawngpang phunkip a ṭial.

Related posts

Malaysia ralzaam in DHS a phi cangmi nih theih ding

Malaysia: Ram 3nk nih reject cangmi silole Lahwahkah/DHS a sungmi pawl cu UNHCR...

Van Hlei Sung cu Malaysia Chinmi hlawi dingin Kuala Lumpur a phan cang

A hlatnak ram New Zealand um Chin ngaknuno awṭha Van Hlei Sung cu...

Minu nih a vapa a tthat tuk caah tthen a timh

United Arab Emirates ram ah a ummi nu pakhat nih, "ka vapa nih...

Facebook nih Myanmar Page, Group le Account 200 leng a khar

Facebook company nih, "Myanmar Facebook account, page le group 216 kan khar piak...

Rel bikmi

Malaysia ralzaam in DHS a phi cangmi nih theih ding

Malaysia: Ram 3nk nih reject cangmi silole Lahwahkah/DHS a sungmi pawl cu UNHCR...

Van Hlei Sung cu Malaysia Chinmi hlawi dingin Kuala Lumpur a phan cang

A hlatnak ram New Zealand um Chin ngaknuno awṭha Van Hlei Sung cu...

Minu nih a vapa a tthat tuk caah tthen a timh

United Arab Emirates ram ah a ummi nu pakhat nih, "ka vapa nih...